dinsdag 11 februari 2020

Dilemma waterkering-beverbiotoop blijft spelen

De beaver deceiver is effectief! Blijkbaar vinden de bevers hun oplossing niet voor hun probleem dat hun dam lekt. Misschien zijn ze ook redelijk tevreden met het waternivo dat het Waterschap via de beverbuis feitelijk heeft ingesteld.
Het waterschap heeft dat zo te zien ook, maar dan op een andere manier, gedaan in de oude beekmonding, dicht bij de Rijn.
Mogelijk doordat hun regeleringscapactiteit aan banden is gelegd bij de beverbuis en de bomen zo langzamerhand op beginnen te raken daar, worden de bevers waarschijnlijk gedwongen een eindje verderop aanvullend voedsel te zoeken. We zien namelijk weer een toegenomen beveractiviteit in de oude bevermonding. Bij de plek waar de oude monding is afgedamd en waar de oude monding via een handmatig bediende schuif overloopwater ontvangt uit de beek, is forse bevervraat te zien en een hele hoge beverglijbaan over de dam, naast de schuif.



























Overal langs de oude monding kun je beversporen zien. Bij de rivier komend lag tot de overstroming van januari 2020 een halfbakken dam waarvan ik me afvraag of die niet door het waterschap is aangelegd. Het lijkt op een beverdam, maar je ziet er geen takken in steken met potloodpunten. Er ligt zelfs een palet in en andere rommel uit de rivier, zo lijkt het. Hij is ook niet hoog, maar zo'n 20 cm is het waternivo wel gestuwd. Het kan zijn dat het Waterschap dit zo wenst om te voorkomen dat het water van de grote plas niet te veel uitloopt. Stroomopwaarts van deze "nep"-beverdam ligt namelijk de overloopbuis (zonder klep) van de plas in de beekmonding. Voor de bevers betekent dit dat het waternivo in de oude monding constant op dit nivo blijft, tenzij de beek en de plas droog zouden vallen.
Ik ben eens gaan kijken bij de beverburcht.Dat de bevers daar leven is aan alles te zien. Ik was er terwijl de Jufferswaard grotendeels overstroomd was, maar niet zo hoog dat de beverdam met beverbuis daardoor was verstoord.
 bij de burcht liggen zware bomen omver, prachtig rond afgeknaagd en bezig keurig ontveld te worden. Bovenopde beverburcht lagen verse kaal geknabbelde takken. Een tiental oude knotwilgen staan helemaal in het water, maar veel wilgen, verderop langs de beek, staan keurig aan de kant.
 Het water staat ruim hoog genoeg om de onderwatertoegang van de burcht te garanderen. Als de wilgenknotters deze middenweg accepteren (dus ten koste van een tiental oude knotwilgen, die op den duur zullen verzuipen), dan heeft het Waterschap een nieuw evenwicht gevonden in samenwerking met de omgeving en met de bevers zelf. Zo niet dan zal verdere daling van het waternivo leiden tot het bloot komen te liggen van de ingangen van de burcht, zoals in 2018 het geval was. Anderzijds zou verdere uitbreiding van de beverpopulatie hier ook de balans lelijk kunnen verstoren.

dinsdag 31 december 2019

Bevers nog steeds volop actief in de Jufferswaard en de beverbuis is even buiten werking

Na al die overreden bevers in 2017 en 2018 en na mijn vragen vorig jaar of er nog wel bevers waren, lijkt de populatie van deze waterstaatkundige knabbelaars niet of nauwelijks in te krimpen. Hier mogen we best uit concluderen dat er sinds hun komst in 2015 wel degelijk voortplanting is en dat de nog steeds in het Informatiecentrum Renkums Beekdal aanwezige Pilo volop nakomelingen heeft. Sterker nog, er beginnen zicht zo langzamerhand bijna "Limburgse" problemen af te tekenen.
 In het moeras, dicht bij de stoplichten bij Heelsum (Heidesteinlaan) onder aan de N225 staat nauwelijks meer een boom overeind. Er liggen iet alleen zulke bomen platgeknaagd, maar veel van zulke bomen zij ook al kaal geknaagd. Daar gaat het de bevers immers om: boombast eten ze. en het hout gebruiken ze om dammen en burchten te bouwen. Waar is de dam en waar is de burcht?
 Zoals vorig jaar gemeld, heeft het waterschap met succes een beverbuis ("beaver deceiver") onder de beverdam gelegd, waardoor deze in feit lek is en maar weinig (door het Waterschap toegestane) nivoverhoging tweeg brengt in de Heelsumse beek. Toch is dat wel genoeg om de ingang van hun burcht aan de overkant van de N225 onder water te houden. Het Waterschap lijkt zo een redelijke balans gevonden te hebben tussen de belangen van de bever en de waterkeringsfunctie van de dijk die de N225 in feite is en ook de belangen van de knotwilgen aan de overkant bij de beverburcht en die van de paardenweide van de Vosdal manège.
Je ziet hierboven de "beaver deceiver" op 3 december 2019. Er stroomt hier maar weinig water door de beverbuis. De dam is nauwelijks meer "lek". Dat komt omdat de machinist die de beek moest schoonmaken enkele weken daarvoor met zijn grijper de buis onbedoeld naar de kant had getrokken en die onwetend daar heeft laten liggen. De bevers grepen onmiddellijk hun kans om de buis te verstoppen en de dam op te hogen. Misschien hebben de bevers hier iets van geleerd? Kort hierna heeft het Waterschap de buis weer op z'n plek gelegd in het midden van de beek.
Je ziet hieronder het water vanuit het moeras de beek in stromen. Bovenstrooms bij de beverdam overstroomt de beek en het water loopt zo via het weiland en het moeras weer terug de beek in.

donderdag 11 juli 2019

De beaver deciever werkt prima, maar zijn er nog bevers in de Jufferswaard?

In de Heelsumse beek, waar voorheen verschillende keren een beverdam is gebouwd door de bevers en weer weggehaald door het Waterschap, ligt sinds dit voorjaar een "beaver deciever". Dat is een ca 30 cm. dikke en ca 15 meter lange buis (van PVC, denk ik) onder een door het waterschap gebouwde namaak-"beverdam" op de plek waar de bevers altijd een echte dam bouwden.
Hiernaast zie je de uitlaatzijde van de beaver deciever
Eerder vroeg ik me af of de bevers niet met gemak zou ontdekken hoe ze die buis kunnen verstoppen. Nou, dat ontdekken ze blijkbaar niet want er is niets veranderd sinds dit voorjaar. Die buis is bij de inlaat voorzien van een rij flinke gaten van ca 8 cm doorsnee, waar je het beekwater lekker in ziet stromen. Zo'n rij gaten bovenop die gladde buis, kunnen de bevers blijkbaar niet verstoppen.
Diagonaal van linksonder naar rechtsboven zie je op de foto hiernaast de inlaatkant van de lange beaver decieverbuis. Het is niet een schaduw die je schuin door het beeld ziet lopen, maar het is de buis met gaten (ik zie er 6 op de foto). Het lijkt qua vorm wel een reuze blokfluit, zeg maar.

De bevers bouwden voorheen daar een dam om aan de overkant van de N225 het water wat hoger te hebben rond hun burcht aan de noordzijde van de weg. Staat daar het water dan nu te laag? Ik weet dat niet, want daar mag je niet komen, dus ik ben niet gaan kijken. Ik vermoed dat het wel meevalt, want het water staat overal in de beek nogal hoog. Dat komt omdat op dit moment de hele beek slecht afvoert omdat ie deze tijd vol gegroeid is met prachtige waterplanten: lisdoddes, watermunt, riet, biezen, zwanenbloemen, rolklavers en noem maar op. Dit najaar zal het waterschap de beek waarschijnlijk wel weer gaan schouwen en dan zal het water wel zakken.

MAAR ZIJN ER EIGENLIJK NOG WEL BEVERS IN DE JUFFERSWAARD?
Ik denk het wel, ook al zie je nergens duidelijk verse bevervraat langs de Heelsumse beek. Maar ik heb toch drie aanwijzingen gevonden vandaag die op aanwezigheid van bevers wijzen:
1/ Tot mijn grote verrassing ligt op de plek van de allereerste beverdam (in 2015), nu alweer een lage dam. Ik zag geen vers geknaagde takken, altijd de overtuigende bewijzen dat de dam door bevers is gebouwd. Deze lage dam bestaat vnl. uit bij elkaar gesleepte lisdoddes die daar bovenstrooms volop staan.
2/ Tussen de beek en andere waterplekken zag ik duidelijke moddersporen, nl. tussen de verlegde beek en de kleine plas, tussen de verlegde beek en de oude monding en tussen de oude monding en de grote plas.
3/ aan de Noordbergzijde van de oude monding is recent een flink stuk schors van een wilg af getrokken. Ik ben er dichtbij geweest voor de foto hiernaast en ik zag daar geen sporen van paarden die in principe ook wel een wilg van z'n schors kunnen ontdoen. Er lagen wel enkele verse knaagschilfers, maar het hout van de boom is glad en niet beknaagd.
Het is bekend dat bevers in de zomer niet zo veel takken of bomen afknagen, omdat er immers volop andere vegetatie is die ze eten.

donderdag 7 maart 2019

Het waterschap denkt een oplossing te hebben tegen de beverdam

Vandaag zie ik bij de Gelderlander een filmpje waaruit blijkt dat het Waterschap een oplossing meent te hebben tegen de beverdamperikelen. Dat filmpje staat hier: Beaver Deceiver
Trouw heeft een artikel gewijd aan het filmpje van het waterschap. Dat staat hier
Ik ben benieuwd.
Zou het echt zo zijn dat de bever niet ontdekt dat het begin van een buis maar een klein openingetje is waar je toch takken en modder in kunt stoppen, net als in de rest van de dam...??? Voor het waterschap hoop ik maar dat de bevers mijn blog niet lezen. Ze zouden toch zomaar op het idee gebracht kunnen worden....

maandag 4 juni 2018

Inmiddels 3 bevers doodgereden op dezelfde plek

De afgelopen maand (sinds de eerste op 3 mei) zijn nog 2 bevers van het Renkums Beekdal doodgereden bij het oude gemaaltje onder de N225 bij de (Renkumse) voet van de Wageningse Berg dicht bij Onderlangs en de Grotelaan naar Oranje Nassau's Oord.
De dierenambulance heeft ons dat gemeld en die heeft ons ook gemeld dat onder de N225 een rooster in de beek is gebouwd (tegen vuil in het gemaal natuurlijk), hetgeen verklaart dat bevers ter plaatse alleen over de weg heen het beekdal in zouden kunnen, als ze niet werden doodgereden. Waarschijnlijk is dat laatste helaas zeer effectief gebeurd, want voor zover wij weten waren er 4 bevers bij Aan den Rijn, waar de Molenbeek de Renkumse Benedenwaard in gaat. Nu is daar nog één bever over waarschijnlijk. Omdat bevers echte familiedieren zijn is het niet uitgesloten dat de laatste overlevende nu op zoek gaat naar zijn familieleden en hetzelfde lot tegemoet zal gaan.

Dus heb ik eergisteren (zaterdag 02-06) namens de Pilogroep aan het Waterschap gevraagd: "Wat kunnen we hier tegen doen? Moeten we tot de aanleg van het snelfietspad, volgend jaar, wachten alvorens hier een oplossing voor te kunnen vinden? Nee toch!"
Dit is een lastige vraag voor een Waterschap, want A-watergangen moeten kunnen afwateren, dus het gemaal moet functioneel blijven en je kunt geen grof vuil door een gemaal draaien, want dan gaat het kapot. Met andere woorden, de vuilroosters moeten bij een gemaal in tact blijven. Omdat ik de moeilijkheid van deze vraag begrijp, heb ik alleen dringend kunnen vragen om voor de korte termijn iets slims te bedenken zodat bevers en andere grotere dieren toch het Renkums Beekdal in en uit kunnen.
Paul van Breukelen van het Waterschap Vallei en Veluwe belde meteen op maandagochtend (04-06). Hij gaat z.s.m. kijken wat er op korte termijn gedaan kan worden. Het vuilrooster zit nl. niet tot op de bodem (het gaat immers om drijvend vuil), dus de bevers zouden er wel onderdoor moeten kunnen. Misschien is er iets aan de "terugslagklep" aan te passen, zodat bevers in ieder geval nu al door het water kunnen passeren. Hopelijk lukt dat. 
Daarnaast meldde Paul dat inmiddels definitief besloten is dat er een faunapassage komt daar bij dat historische gemaaltje. Alleen vond de Provincie de voorgestelde oplossing to nu toe nog te duur, zodat nog naar een andere geschikte oplossing wordt gezocht. Het Waterschap weet dus nog niet wanneer precies die faunapassage daar wordt aangelegd.

maandag 21 mei 2018

Weer 2 bevers door gereden

Op 3 mei meldde wijkagent_carlo uit Wageningen dat hij op de N225 "ter hoogte van Wageningen" een aangereden bever had aangetroffen.
Als kritische lezer vroeg ik me af:"Waar "op de N225 ter hoogte van Wageningen" kunnen bevers zijn?" Immers alleen op de grens met Renkum zou dat kunnen, want verder naar het westen ligt de N225 pas weer bij Rhenen dicht bij de rivier.
Navraag leverde inderdaad de bevestiging op: het was "ter hoogte van ONO" (inderdaad nog net in Wageningen).
Toch is dat nieuw, want we hebben nog niet eerder bevers gesignaleerd op de plek waar de Renkumse beek onder de N225 door gaat,  nl. bij het oude pompgemaaltje.
Bij de opening van de mooie bevertentoonstelling in het Infocentrum Renkums Beekdal hoorden we van de Dierenambulance belangrijk nieuws: zij hebben daar inderdaad op die plek, niet 1 maar 2 bevers opgehaald de afgelopen weken! Thijs vertelde dat de mensen van de Dierenambulance dit ook zo opvallend hebben gevonden dat ze zelf zijn gaan zoeken naar de oorzaak. En jawel: onder de N225 staat een rooster in de Renkumse beek, zodat geen enkel dier dikker dan een centimeter of 5 er door kan!
Ik moet dan helaas met enige scepsis denken aan de slogan van het grote project Renkums Beekdal terug aan de natuur, nl.:"Herten aan de Rijn". Natuurlijk gaan herten niet onder door de beek naar de Rijn, maar dieren die dat wel zouden kunnen worden dus tegen gehouden door dat rooster niet weg te halen. Hoe leg je dit uit?